donderdag 24 april 2014

Panama #8

Pfff, wat hebben we veel gedaan, deze vakantie. We hebben de pipelinetrail gewandeld naar een prachtige waterval. Veel bergen, veel bomen, veel bloemen, geen quetzal gezien. Alleen op de tegeltjes in de badkamer.

Pfff, qu'est-ce qu'on a fait beaucoup de choses ces vacances. On s'est promené sur le tracé de l'oléoduc vers une cascade magnifique. Beaucoup de montagnes, beaucoup d'arbres, beaucoup de fleurs, pas de quetzal. Je ne l'ai vu que sur les carreaux dans la salle de bains.

De pijpleiding brengt het water van de bron naar het stadje onder aan de berg.
Le pipe-line amène l'eau de la source vers la ville en bas de la montagne..








De volgende dag zijn we naar het zuiden gegaan. Naar de lavazandstranden. Leuk, maar meer ook niet. De stroming was te hard om te kunnen zwemmen, geen terrasjes, geen leuk plekjes om te zitten of te zien.
Le lendemain nous sommes allés dans le sud.Vers les plages avec le sable de lave. Sympa, pas plus. Le courant était trop fort pour nager, pas de terrasses, pas de bel endroit pour s'asseoir ou pour regarder.
We zijn nog naar El Valle geweest, een klein dorp in de krater van een vulkaan. Met een leuke kleine markt en een dierenpark, waar je veel soorten Europese kippen, konijnen, geiten en schapen kon zien.
Nous sommes allés à El Valle, un petit village dans le cratère d'un volcan. Avec un chouette petit marché et un parc d'animaux, où l'on pouvait voir beaucoup de différents poules, lapins, chèvres et moutons européens.

Daarna nog een nachtje in Panama-stad doorgebracht, waar we de volgende ochtend om 5 uur opgehaald zouden worden om naar de eilanden in het noorden te gaan.
Ensuite nous avons passé une nuit dans la ville de Panama, pour y être pris le lendemain matin à 5 heures pour aller aux îles dans le nord.


vrijdag 18 april 2014

Panama #7

In het westen van Panama, naar de grens van Costa Rica kun je veel koffieplantages vinden. De koffie is er minder bekend dan die uit Costa Rica, maar niet minder van kwaliteit! Wij konden kijken bij de 'coffeefarm' Cafés de la Luna van een Amerikaanse man die als oudedagsvoorziening een plantage gekocht had, en uiteindelijk zó gepassionneerd werd dat hij nu zelf de plantage beheert en bewerkt (met een aantal Panamese arbeiders natuurlijk). Een man die zijn plukkers goed betaalt (10 dollar per dag!) en zich inzet voor goede arbeidsomstandigheden en scholing voor de lokale bevolking. Maar wees eerlijk, hij verdient zijn geld voornamelijk omdat hij toeristen rondleidt die daar goed voor moeten betalen. En dat kan hij weer doen, omdat hij goed Engels praat.

À l'ouest du Panama, vers la frontière avec le Costa Rica, on peut trouver beaucoup de plantations de café. Le café est moins connu que celui du Costa Rica, mais il n'est certainement pas de moindre qualité! Nous avons pu visiter la 'ferme de café'Cafés de la Luna d'un Américain qui avait acheté la plantation pour sa retraite, et qui était devenu tellement passioné qu'il gère et travaille sa plantation lui-même (avec quelques ouvriers Panaméens bien sûr). Un homme qui paye bien ses ouvriers (10 dollars par jour!) et qui fait des efforts pour améliorer les circonstances de travail et l'éducation pour les gens du coin. Mais soyons honnêtes, il gagne bien son argent, parce qu'il fait des présentations aux touristes qui payent une bonne somme pour faire le tour. Et il peut le faire parce qu'il parle bien l'Anglais.
De plantage is hoog in de bergen, op 1400 meter
La plantation est dans la montagne à une hauter de 1400 mètres
De bloesem in de koffiestruiken.
Les fleurs de café.


Als de bonen rood-bruin zijn, zijn ze rijp om te oogsten.
Quand les baies sont rouges-marrons, elles sont bonnes à cueillir.

Een voor een worden ze geplukt...
Elles sont cueillies une à une...

... en op lange tafels te drogen gelegd...
... et mises à sécher sur des grandes tables...

... met de datum dat ze geplukt zijn, hoeveel kilo er geplukt is.
... avec la date de la cueillette et le poids.

Als je goed kijkt kun je de halve bonen zien.
Quand on regarde bien, on peut voir les grains dans la baie.

Er worden regelmatig nieuwe struiken gekweekt en aangeplant.
Ils élèvent et plantent régulièrement de nouveaux buissons.

Voor de export worden de nog groene bonen ingepakt. Deze zijn kleiner dan geroosterde bonen, nemen dus minder plek in.
Les grains de café sont encore verts quand on les emballes pour l'exportation. Ils sont plus petits que les grains qui ont été torréfiés, prennent moins de place.

En dit is dus een kleine koffiebrander. De bonen gaan er boven in de trechter in, worden in de trommel gebrand, door het gas wat daaronder brandt en eindigen in de mengbak aan de voorkant.
Voici un petit brûleur de café. On fait entrer les grains dans l'entonnoir en haut, ils sont torréfiés dans le tambour par le gaz qui brûle là-dessous et ils finissent dans la boîte qui se trouve sur le devant.

Twee minuten langer of korter branden maakt het verschil tussen regular en dark roast koffie.  De bonen worden regelmatig gecontroleerd.
Deux minutes de plus ou de moins de torréfication fait toute la différence entre un café régulier ou un café corsé. On contrôle régulièrement.

En het ruikt heerlijk.
Ça sent bon.

De nog warme koffiebonen werden voor ons ingepakt, en die hebben we meegekregen. Ik ga er koffielikeur van maken, denk ik, want wij hebben geen koffiemolen.
Il a emballé les grains de café encore chauds et nous avons pu amener quelques paquets.  Je pense en faire une liqueur de café, parce que nous n'avons pas de moulin à café.


donderdag 17 april 2014

Panama #6

Tja, en wat doe je als je bij het noorden van het Panamakanaal zit? Dan ga je naar de Gatùn sluizen. Hier zijn ze nieuwe en bredere sluizen aan het bouwen. Maar dat schiet nog niet erg op. Iets met financiën...

Eh bien, qu'est-ce qu'on fait quand on est au nord du Canal de Panama? On va aux écluses de Gatùn. Ils sont en train de construire des écluses plus grands et plus larges. Mais ça n'avance pas beaucoup. Quelque chose à faire avec les finances....






En nu gauw naar het westen van Panama, naar Boquete. Wat een eind rijden! Niet eens zozeer in kilometers, maar vooral in tijd. Want hier heb je niet alleen gaten in de weg, maar soms stopt de weg een stukje, en heb je wat keien en gaat het na 20 meter weer verder.
Maintenant il est temps d'aller à l'ouest du Panama, vers Boquete. Comme c'était long! Pas tellement en kilomètres, mais surtout en heures. Parce que non seulement on a des trous dans la chaussée, mais parfois, la chaussée s'arrête, et on roule sur des cailloux, pour continuer au bout de 20 mètres. 

Tussendoor wat gegeten in een wegrestaurant:
On a mangé quelque chose dans un restaurant au bord de la route:

Soms is het wel spannend wat je te eten krijgt, want hier is alles Spaans, niemand begrijpt Engels. En tja, Spaans en Frans en Italiaans lijken toch niet altijd op elkaar, vooral als het gesproken wordt.
Parfois on ne sait pas trop ce qu'on commande pour le repas, parce que tout se fait en espagnol ici, personne ne comprend l'anglais. Et bon, l'espagnole, le français et l'italien ne se ressesmblent pas toujours, surtout quand c'est parlé. 

En zo kwamen we in Boquete, redelijk hoog in de bergen, niet te warm. Met veel Amerikaanse pensionado's.
Ainsi nous arrivions à Boquete, assez haut dans les montagnes, pas trop chaud. Avec plein d'Américains en retraite. 



Bij Mike's restaurant kon je heerlijke vietnamese loempia's en hamburgers eten met live muziek van 7 tot 9 uur 's avonds. Eigenlijk tot half 10, maar de versterker stopte er mee. Ik zei het in het begin al eens, de avonden zijn hier kort.
Chez Mike's restaurant on pouvait manger des nems vietnamiens et des hamburgers délicieux avec de la musique de 7 à 9 heures du soir. Normalement c'était jusqu'à 9h30, mais l'amplificateur (ça se dit?) s'arrêtait. Je le disait déjà au début de mon histoire, les soirées sont courtes ici.





woensdag 16 april 2014

Panama #5

We hebben een auto gehuurd om een week rond te kunnen toeren. Als eerste zijn we naar Gamboa gegaan.
Natuurlijk rij je dan langs het Panamakanaal, ga je een bocht om en wat zie je dan.... Juist, de Pedro Miguel sluis.
Nous avions loué une voiture pour pouvoir se ballader pendant une semaine. En premier nous sommes allés à Gamboa. Bien sûr on longe le Canal, en après un tournant on voit... en effet, l'éclluse Pedro Miguel. 
Afijn, iets voorbij Gamboa is er een 'camino del oleoducto', zoiets als de oliepijpstraat, waar het bezoekerscentrum voor het regenwoud is, met prachtige vogels. Helaas, het bezoekerscentrum was wel heel ver om naar toe te lopen, het was al erg warm en de vogels wachten niet op toeristen die in hun vakantieritme zitten. Toen zagen we het bordje dat het centrum van 6 tot 10 uur ('s ochtends) open was en zijn we maar terug naar de auto gelopen. Geen vogel te zien in het bos, pfff wat een warmte. Toen zijn we naar het dorp gegaan waar vroeger de arbeiders van het kanaal en de spoorlijn gewoond hebben. Leuk om te zien, maar niet ingericht op toeristen die wel wat te drinken lusten. Gelukkig was er ergens een delicatessen, waar we broodjes en drinken konden kopen.

Enfin, un peu après Gamboa il y a un 'camino del oleoducto', le chemin de l'oléoduc, où se trouve le centre de la forêt tropicale, avec des oiseaux magnifiques. Hélas, le chemin pour arriver au centre était très long, il faisait très chaud et les oiseaux n'attendent pas les touristes qui sont déjà dans leur rythme de vacances. Quand on voyait le panneau indiquant que le centre était ouvert de 6 heures à 10 heures (du matin) nous sommes retournés vers la voiture. On n'a pas vu d'oiseaux dans la forêt, pfff qu'il faisait chaud. Alors nous sommes allés dans le village où on pouvait voir les maisons d'antan, où vivaient les ouvriers du canal et du chemin de fer. Joli à voir, mais pas prévu pour les touristes assoiffés. Heureusement il y avait un délicatessen sur la route, où on a pu acheter des sandwichs et quelque chose à boire. 




We zijn toen over de snelweg (80 km per uur max, vanwege de slechte weg, vol gaten) naar Colón gegaan. Er wordt veel met de verschillende bussen gereisd. De grote bussen zijn helemaal opgepimpt. Ik heb niet goed begrepen waar welke bus stopt, de mensen stappen overal in en uit en stonden overal langs de weg te wachten. 
Ensuite nous avons pris l'autoroute ( 80 km à l'heure, maximum, à cause de la mauvaise chaussée, pleine de trous) pour aller à Colón. On voyage beaucoup avec différents autocars au Panama. J'aime bien les grands cars décorés. Je n'ai pas bien compris où s'arrêtait quel bus, les gens montaient et descendaient et attendaient partout le long de la route.
bushalte


De chauffeur kan alleen door het onderste gedeelte van de voorruit kijken. De rest is helemaal afgeplakt.
Le chauffeur ne peut regarder par la partie de dessous de la vitre. Le reste est tout décoré.

En daarna heerlijk, aan het zwembad. En wat denk je? Vogeltjes! Ook wat kolibries, maar die zijn bijna niet op de foto te krijgen. 
Et à la fin, super, la pischine. Et que pensez-vous? Des oiseaux! Aussi des colibris, mais ils sont difficiles à photographier.




De volgende dag zijn we naar Portobelo gegaan. Het stadje met de baai, waar de ontdekkingsreizigers landden. 
Le lendemain, nous sommes allés à Portobelo. La petite ville avec la baie, où les explorateurs sont arrivés.
Fuerte de San Lorenzo


uitzicht op de baai
vue sur la baie


De gieren staan hun veren te drogen in de zon
Les vautours font sécher leurs plumes au soleil


En toen was er een stortbui. Gelukkig net op tijd in de auto.
Et puis, il pleuvait, à grosses gouttes. Heureusement on était à temps dans la voiture.


Kijk eens wat een mooie tekeningen er in de stenen van het fort zitten:
Regardez les beaux dessins dans les pierres de la fortification: